میخواهم کول بی تفاوت باشم.
این شعاریست که امروز در جامعه ی جوان ما و البته تا حدودی در سنین بالاتر به یک نهضت اخلاقی تبدیل شده. نهضتی که نتایجش بی شک برای فرار از مسولیت و هر آنچیزی که سبب میشود جایگاه تعقل روز به روز در مراودات فی مابین کمرنگتر شود . همه ی رفتارهای ما محصول آنی باشد که میخواهیم در آن خوش بگذارنیم. بی تفاوتی در همه ی لایه های رفتاری ما نفوذ میکند و بی شک نتایجش را به رخ ما میکشد.
واژه ی کول یا همون بچه باحال امروز به عنوان ابزاریست برای جذب هر چه بیشتر مخاطب. رفتارهای اینچنینی پسران در جمع دختران و بالعکس برای کسب محبوبیت بیشتر سبب میشود که در این راه هر آنچه که تا پیش از این مرز اخلاقی بوده شکسته شود و بی امان به حریمهای خصوصی حمله شود که تا پیش از این ارزشها مانع دست درازی به این حریمها بوده اند.
مک لاف لین در بررسی های خود در باب مفهوم ارزش پرسشهای عمیقی را مطرح کرده که به سبب آنها میتوان در شناخت این مفهوم روشنگرانه تر حرکت کنیم اومیگوید: آیا ارزش تعیین کننده نوع رفتار می باشد یا خیر؟
آنچه که مک لاف لین به درستی به آن میپردازد تشریح مفاهیمی چون " تمایل" و " مطلوب " است. او میگوید:
تمایل، خیلی ساده یعنی میل یا آرزو اما واژه مطلوب، متضمن چیزی بیشتر از خواسته، میل و آرزوست و به ملاحظات اخلاقی که خواستن را به بایستن تبدیل می کند، می شود. اما این دو مفهوم ارتباط نزدیکی دارند، زیرا مطلوب بودن تابع تمایلات است. تاکید بر وجه مطلوب بودن ارزش را می توان در جایگزینی عبارت "ناگزیرم" به جای "من می خواهم" نشان داد. این بدان معنی است که در رویکرد ما ارزش نه عبارتی وصفی بلکه تجویزی است.
با این تعریف در میابیم که مطلوب زمانی به تعالی میرسد که تمایل انسان به عنوان پیش فرض امر مطلوب در بعد اخلاقی و معرفتی غنی شده باشد و سبب گردد که یک مطلوب حقیقی روی دهد نه آن نقابی که ذاتا نمیتواند عمر طولانی داشته باشد.
امر اخلاق و تکیه به آن به مثابه شاهراهیست که آدمی را متعالی میکند بدون آنکه نیاز به هجو باشد او را بشاش و خنده رو میکند. شوخیها را نه در جهت تحقیر بلکه برای تفنن خلق میکند. امری که امروز در میان عناصری که متاسفانه به عنوان تاثیر گذارترین افراد امروز جامعه برای نسلهای جوان مطرحند نادیده گرفته میشود و بی شک جوانی که حوزه ی فرهنگ را از این افراد می آموزد درکش از کارکرد فرهنگ نیز به این آدمها محدود میشود.
داریوش نصیری مهر
